Wyrokiem z 11.12.2008 r. Trybunał Konstytucyjny przesądził, iż w świetle przepisów ustawy zasadniczej z 2.4.1997 r., niedopuszczalnym jest przeprowadzenie przez spółdzielnię eksmisji w stosunku do osoby, która utraciła status jej członka.

Orzeczenie jest następstwem wniosku, z jakim zwrócił się pierwszy prezes Sądu Najwyższego, który powziął wątpliwość, co do zgodności art. 227 § 1 ustawy z 16.9.1982 r. – Prawo spółdzielcze, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) Wyjaśnić trzeba, iż na skutek nowelizacji z 2003 r. wskazany przepis przestał obowiązywać. Jednakże do czasu wydania wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wywoływał on skutki prawne.

Zgodnie z treścią ww. przepisu, w brzmieniu obowiązującym jeszcze w 2002 r., własnościowe prawo do lokalu wygasa z upływem 6 miesięcy od dnia ustania członkostwa z innych przyczyn niż śmierć członka, chyba że członek przed upływem tego terminu wskaże osobę, której zbył prawo, a osoba ta złoży deklarację członkowską. W jego konsekwencji wiele osób zostało pozbawionych spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, w skutek czego spółdzielnie występowały do sądów o eksmisję byłych spółdzielców. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż Trybunał Konstytucyjny zakwestionował już w wyroku z 30.4.2004 r. (K 32/03) art. 17⁸ ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który przyznawał spółdzielniom praktycznie takie samo uprawnienie, do występowania z pozwem o eksmisję byłych spółdzielców.

W uzasadnieniu wyroku sędziowie wskazani, iż ww. przepis zbyt daleko ingerował w prawa majątkowe członków spółdzielni, gdyż nie pozwalał im zaspokoić potrzeb mieszkaniowych. W uzasadnieniu wskazano również, iż związanie prawa do lokalu z członkostwem, przyznaje spółdzielniom zbyt daleko idące przywileje. Praktyka oraz orzecznictwo sądów powszechnych pokaże, jakie skutki wywoła ww. orzeczenie Trybunału, o czym będziemy informować w kolejnych numerach naszego miesięcznika.

^{Źródło: Rzeczpospolita}