Wojewódzki Sąd Administracyjny w Katowicach orzekł, iż do rozbiórki samowoli budowlanej można zobowiązać również osobę, która nie jest już właścicielem nieruchomości (II SA/Ke 572/09).

Wskazane orzeczenie jest konsekwencją sporu, jaki toczył się pomiędzy matką a synem, oboje będącymi mieszkańcami województwa świętokrzyskiego. Otóż wskazany mężczyzna Marek Z., ówczesny właściciel nieruchomości, wykonał bez wymaganej decyzji administracyjnej (pozwolenia na budowę) otwory drzwiowe w budynku od strony zachodniej, oraz płytę podestową i bieg schodów na zewnątrz domu. Matka Henryka Ś., której ówcześnie przysługiwała służebność osobistego mieszkania w ww. budynku, domagała się od syna usunięcia wprowadzonych zmian. Gdy ten odmówił, zawiadomiła organy nadzoru o przeprowadzeniu przez syna ww. prac bez wymaganych pozwoleń.

Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nakazał przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Organ ustalił, iż obecnie właścicielem budynku jest Henryka Ś., a zobowiązanym w decyzji do rozbiórki jest Marek Z., który nie jest już właścicielem ww. domu. Na powyższe rozstrzygnięcie Henryka Ś. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

WSA po zapoznaniu się ze stanem faktycznym doszedł do przekonania, iż organ administracyjny słusznie uznał, iż okoliczność niezastosowania się do obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, winna skutkować nakazaniem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Sąd wskazał jednocześnie, iż za błędny należy uznać pogląd, iż nie można zobowiązać Marka Z. do rozbiórki, jako że nie jest on już właścicielem budynku. Na podstawie art. 52 ww. ustawy można m.in. zobowiązać do wykonania decyzji o rozbiórce: inwestora, właściciela lub zarządcę nieruchomości. Koszty przeprowadzenia tych prac obciążają podmioty, którym organ nakazał ich wykonanie. Sąd wskazał jednocześnie w uzasadnieniu orzeczenia, iż wyboru adresata decyzji winien dokonać organ, na podstawie okoliczności stanu faktycznego występującego w sprawie. Mając na uwadze powyższe, adresatem nakazu podjęcia działań mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem winien być sprawca samowoli budowlanej.